Berekening van luchtvaartemissies

Emissies van vliegtuigen worden grotendeels bepaald door de emissies tijdens het opstijgen, klimmen, dalen en landen van het vliegtuig (ook wel Landing and Take Off, ofwel LTO-emissies genoemd). Daarnaast zal de uitstoot van luchtverontreinigende emissies op grote hoogte een minimaal effect hebben op de luchtkwaliteit op leefniveau.


Bron: European Environment Agency, Emission Inventory Guidebook 2006

Omdat het grootste deel van de emissies van transport plaatsvindt tijdens de LTO-fase, zijn de emissies per kilometer afhankelijk van de afgelegde afstand. De emissies van luchtverkeer worden als volgt berekend:

In de berekening wordt onderscheid gemaakt tussen puur vrachtverkeer en cargo in het vrachtruim van passagiersvliegtuigen. Voor de berekening van CO2-emissies is een factor opgenomen die rekening houdt met de uitstoot van emissies op grote hoogte.
Emissies van de verschillende fasen in een vliegreis worden in de literatuur vaak apart vermeld. Een overzicht van veel geraadpleegde bronnen voor deze emissies is te vinden in Annex E.

Effecten van emissies op grote hoogte

Voor luchtvaart is de bijdrage aan het broeikaseffect veel groter dan alleen die van de CO2-emissies. Voornamelijk condensstrepen en NOx-emissies leveren een extra bijdrage. Het exacte effect van deze factoren is afhankelijk van een groot aantal parameters zoals hoogte en weersomstandigheden.

Een goede inschatting van het totale broeikaseffect van een vliegtuig kan gemaakt worden met behulp van de IPCC-factor. Vermenigvuldiging van de CO2-emissies met deze factor geeft de bijdrage aan het broeikaseffect in CO2-equivalenten. IPCC (1999) hanteert een factor 2,7, maar recente berekeningen laten zien dat de radiative forcing van niet-CO2-emissies waarschijnlijk is overschat. Volgens Sausen (2005) is in 2000 het totale broeikaseffect van de luchtvaart ongeveer twee keer zo groot dan alleen het effect van de CO2-emissies. Het effect van cirrusbewolking is hierin niet meegenomen.

Om het totale effect van de luchtvaart te berekenen, wordt aangeraden de hierboven genoemde factor, ook wel de radiative forcing (RF)-factor genoemd, mee te nemen in de CO2-emissies van vliegverkeer. Hierbij kan bovengenoemde factor 2 aangehouden worden, deze factor kan echter veranderen bij veranderende inzichten.

Toedeling van emissies aan passagiers en goederen

Goederenvervoer door de lucht gebeurt op twee manieren, namelijk als puur vrachtverkeer en als zogenaamd belly-hold cargo. Bij de laatste wordt vracht meegenomen in het ruim van passagiersvliegtuigen. Bij deze vorm van goederenvervoer moeten de emissies van het vliegtuig worden verdeeld over goederen en personen. Er zijn verschillende methoden om deze toewijzing te bepalen.

Aanbevolen wordt om de methode te gebruiken die door de International Civil Aviation Organization wordt gebruikt. Hierbij wordt het gewicht van stoelen, voorzieningen, bagage, cabinepersoneel en de passagier zelf toegewezen aan passagiers (ICAO methode). Het gemiddelde gewicht per passagier is hierbij 150kg met inbegrip van bagage, stoelen, voorzieningen en cabinepersoneel.

Klik hier voor een voorbeeld.
 

Voorbeeld

sluitenLekkers uit de Lucht BV importeert delicatessen van over de hele wereld naar Nederland. In Madrid heeft het bedrijf een partij van 3 ton zeldzaam vers fruit gekocht dat nu per vliegtuig naar Amsterdam moet worden vervoerd. Lekkers uit de Lucht wil weten wat de CO2-equivalente uitstoot hiervan is.


Het vliegtuig waarmee gevlogen wordt is een B737-400 passagiersvliegtuig met 5 ton laadvermogen voor vracht als belly-hold cargo. Het aandeel van de emissies dat gemiddeld aan vracht wordt toegewezen is 16%. De logistiek manager kan de volgende emissiegetallen vinden:

De vliegafstand Amsterdam-Madrid is 1463 km en voor de RF-factor wordt 2 aangenomen. De CO2-uitstoot per kilogram verbruikte kerosine is 3,1 kg/kg (zie paragraaf 8.2.4). De totale CO2-equivalente uitstoot van de vlucht wordt daarmee:

Uitstoot CO2 = LTO-verbruik * 3,1 +Cruise-verbruik * 3,1 * afstand * RF-factor
= 825,4 * 3,1 + 2,98 *3,1 *1463*2 = 29,6 ton CO2-equivalent

Hiervan wordt 16% toegewezen aan Lekkers uit de Lucht waarmee de totale uitstoot op 4,7 ton CO2-equivalent komt.