Overslag en handling zijn een essentieel onderdeel van de logistieke keten. De keuze om deze emissies al dan niet mee te nemen, is afhankelijk van het doel van de berekening. Ook kan het zijn dat emissies van handling van goederen al zijn meegenomen bij berekening van emissies in het productieproces.

De emissies van overslag en handling zijn onder andere belangrijk wanneer een afweging wordt gemaakt tussen intermodaal transport of transport waarbij slechts één modaliteit wordt gebruikt. Ook bij grote bedrijventerreinen waarbij de goederen over relatief grote afstanden of vaak verplaatst worden, kunnen emissies van handling van belang zijn.
Primair gaat het om het energieverbruik van het transportmiddel dat gebruikt wordt om de (logistieke) dienst te verrichten. Vanuit deze invalshoek kun je er voor kiezen om de energiekosten van opslag niet mee te nemen.

Klik hier voor een voorbeeld.

Voorbeeld

sluitenVeelvoorweinig BV is een internationaal opererende groothandel met een zeer divers assortiment aan artikelen. De firma levert onder andere producten aan tuincentra en bouwmarkten. Het bedrijf wil de emissies als gevolg van hun inkomende stroom goederen in kaart brengen. In eerdere voorbeelden hebben we gezien hoe de uitstoot van verschillende schakels in de keten zijn berekend. Toch is deze keten nog niet compleet.

De meeste goederen worden volgens leveringsconditie DES of DEQ geleverd (dat wil zeggen, de leveranciers verzorgt het transport tot aan de haven van Rotterdam). Vanaf de haven gaan de containers eerst per binnenvaartschip naar de terminal te Coevorden en vervolgens met een trekker-oplegger naar het distributiecentrum van Veelvoorweinig. Onderweg worden de goederen twee keer overgeslagen. Eerst van de kade naar het binnenvaartschip en daarna van het binnenvaartschip op de oplegger.

Na veel zoeken heeft de logistiek manager in een jaarverslag van een terminal, die lijkt op die bij Coevorden, uitstootgegevens gevonden per overgeslagen TEU:

De logistiek manager doet de aanname dat zowel de overslag in de haven van Rotterdam als die bij de terminal Coevorden vergelijkbaar zijn. De emissies van de inkomende stroom worden hiermee:

De emissies van overslag en handling zijn sterk afhankelijk van het type goederen. De overslag van containers vraagt immers om andere middelen dan de overslag van bulkgoederen. Bij overslag worden vooral kranen gebruikt, terwijl bij handling van goederen ook steekwagens en lopende banden kunnen worden ingezet. Er wordt dan ook geen algemene methodiek gegeven voor het berekenen van de emissies van overslag en handling.

Wel kunnen een aantal handvatten worden geboden:

  • De emissies van elektrische werktuigen (lopende banden, kranen, voertuigen etc.) kunnen worden berekend volgens de methodiek in paragraaf 8.3.1. Als input is dan slechts het elektriciteitsverbruik van deze werktuigen noodzakelijk.
  • De CO2- en SO2-emissies van werktuigen met een verbrandingsmotor (vaak op diesel), worden berekend uit het brandstofverbruik. De NOX- en PM10-emissies van werktuigen moeten per werktuig worden berekend. Wanneer hiervoor niet voldoende informatie beschikbaar is, kan de hieronder beschreven generieke methode gevolgd worden.
  • Emissies kunnen worden berekend met behulp van generieke getallen. Hiervoor zijn twee mogelijkheden:

    • Het bepalen van de gemiddelde emissies per ton (of TEU) van het overslag- of handlingsterrein. Dit wordt gedaan door de totale emissies van het terrein te delen door het totaal aantal tonnen (of TEU’s) dat is overgeslagen. Deze emissies worden vervolgens vermenigvuldigd met het aantal tonnen of (TEU’s) dat voor een onderneming is overgeslagen.
    • Wanneer geen informatie beschikbaar is over de gebruikte overslag- en handlingsfaciliteiten, dan kunnen waarden uit de literatuur worden gebruikt om een grove schatting van de emissies te maken. Een overzicht van bronnen is opgenomen in Annex E.